Av. Salİh BAŞUSTAOĞLU

Boşanmada Aldatılan Eş Manevi Tazminat Alabilir mi?

Son güncelleme tarihi:

Aldatılan Eş Manevi Tazminat Talep Edebilir mi?

Evlilik birliği içerisinde sadakat yükümlülüğünün ihlali, Türk Medeni Kanunu çerçevesinde tazminat taleplerine konu olabilmektedir. Manevi tazminat, aldatma sebebiyle yaşanan mağduriyetin giderilmesini amaçlayan hukuki bir araçtır.

Boşanmada aldatılan eş manevi tazminat talebi, hukuki dayanakları titizlikle incelenmesi gereken kritik bir konudur. Aldatılan eş tazminat talep edebilir; ancak aldatmanın gerçekleşmiş olması tek başına tazminata hükmedilmesi için yeterli değildir.

Mahkeme; boşanmaya sebep olan olayları, eşlerin kusur durumlarını ve sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışın ispatlanıp ispatlanmadığını inceler. Ayrıca bu eylemlerin talepte bulunan eşin kişilik haklarına olan etkisini de değerlendirir. Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi uyarınca, boşanmaya yol açan olaylarda kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan eşten uygun miktarda manevi tazminat talep edebilir.

Bu nedenle aldatılan eşin her olayda otomatik olarak tazminat alacağı veya talep edilen tutarın aynen kabul edileceği söylenemez. Sonuç; delillere, tarafların karşılıklı kusurlarına, olayların ağırlığına ve somut dosyanın özelliklerine göre değişir.

Boşanmada Aldatılan Eş Manevi Tazminat Alabilir mi ve Şartları Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesinin ikinci fıkrası, boşanma nedeniyle istenebilecek manevi tazminatın temel şartlarını düzenler. Buna göre boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu olan diğer eşten uygun miktarda para ödenmesini talep edebilir.

Evlilik birliği devam ederken sadakat yükümlülüğüne aykırı davranılması, olayın özelliklerine göre diğer eşin kişilik haklarını zedeleyen bir davranış olarak değerlendirilebilir. Ancak mahkeme yalnızca “aldatma gerçekleşti mi?” sorusunu incelemez. Tarafların evlilik süresindeki diğer davranışları ve boşanmaya yol açan olaylardaki kusurları da değerlendirilir.

Manevi tazminata hükmedilebilmesi bakımından genel olarak şu hususlar önem taşır:

  • Boşanma kararı verilmesini gerektiren olayların bulunması,
  • Tazminat istenen eşin boşanmaya sebep olan olaylarda kusurlu olması,
  • Talepte bulunan eşin kişilik hakkının saldırıya uğraması,
  • Kusurlu davranış ile kişilik hakkındaki zarar arasında bağlantı bulunması,
  • Manevi tazminat talebinin usulüne uygun biçimde ileri sürülmesi.

Manevi tazminat, aldatmanın cezalandırılması için verilen bir para cezası değildir. Amaç, boşanmaya neden olan kusurlu davranışların kişilik haklarında meydana getirdiği manevi zararın uygun ölçüde giderilmesidir.

Aldatma ile Zina Aynı Anlama mı Gelir?

Günlük dilde kullanılan “aldatma” kavramı ile Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesinde düzenlenen “zina” kavramı her durumda aynı kapsamda değildir. Zina, evli kişinin eşi dışında başka biriyle cinsel ilişki kurması şeklinde değerlendirilen özel bir boşanma sebebidir.

Duygusal yakınlık, güven sarsıcı mesajlaşmalar, uygunsuz sosyal medya yazışmaları veya başka biriyle evlilik sadakatiyle bağdaşmayan davranışlar zina şartlarını oluşturmayabilir. Buna karşılık bu tür eylemler, olayın niteliğine göre sadakat yükümlülüğüne aykırılık veya evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan kusurlu davranışlar olarak değerlendirilebilir.

Hukuki kavramGenel açıklama
ZinaTürk Medeni Kanunu’nun 161. maddesinde özel boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir.
Sadakat yükümlülüğüne aykırılıkZina düzeyine ulaşmasa da eşler arasındaki güveni zedeleyen davranışları kapsayabilir.
Manevi tazminatBoşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eşin kusurlu eşten isteyebileceği uygun para tutarıdır.

Zina Nedeniyle Boşanma Davasında Süre Var mı?

Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesine göre zina sebebine dayanan boşanma davası, dava hakkı olan eşin zina olayını öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Affeden tarafın zina sebebine dayanarak dava açma hakkı bulunmaz.

Bu süreler, özellikle zina özel sebebine dayalı boşanma talebi bakımından önemlidir. Sürenin geçirilmiş olması, olayların hiçbir şekilde boşanma davasında değerlendirilemeyeceği anlamına gelmeyebilir. Şartları varsa sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar, evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebi kapsamında ileri sürülebilir.

Hangi hukuki sebebe dayanılacağı ve hak düşürücü sürelerin nasıl hesaplanacağı somut olayın tarihleri üzerinden değerlendirilmelidir. Öğrenme tarihinin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olması da mümkündür.

Aldatma Nasıl İspatlanabilir?

Boşanma davalarında iddiasını ileri süren taraf, kural olarak bu iddiasını hukuka uygun delillerle ortaya koymalıdır. Zina çoğu zaman doğrudan gözlem veya açık bir kabul ile ispatlanamadığından, olayların bütününden hareketle değerlendirme yapılabilir.

Dosyanın özelliklerine göre şu deliller gündeme gelebilir:

  • Hukuka uygun şekilde elde edilmiş mesajlar ve yazışmalar,
  • Fotoğraf, video veya sosyal medya paylaşımları,
  • Tanık anlatımları,
  • Otel, seyahat veya ödeme kayıtları,
  • Tarafların başka yargılamalardaki beyanları,
  • Telefon görüşme trafiğine ilişkin yasal yollardan elde edilen kayıtlar,
  • Diğer delilleri destekleyen somut olay ve belgeler.

Bir delilin teknik olarak elde edilebilir olması, hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Eşin telefonuna gizlice casus yazılım yüklenmesi, hesap şifresinin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi, özel konuşmaların izinsiz kaydedilmesi veya kişisel verilerin hukuka aykırı yöntemlerle temin edilmesi ayrıca hukuki ve cezai sorunlara yol açabilir.

Mahkeme, delilin nasıl elde edildiğini ve yargılamada kullanılıp kullanılamayacağını somut olayın koşullarına göre değerlendirir. Bu nedenle ispat amacıyla özel hayatın gizliliğini ihlal edebilecek yöntemlere başvurulmaması gerekir.

Kusur Durumu Manevi Tazminatı Nasıl Etkiler?

Boşanma davasında manevi tazminat değerlendirmesi yapılırken yalnızca aldatan eşin davranışı değil, diğer eşe yüklenebilecek kusurlu davranışlar da incelenir. Hakaret, şiddet, aşağılama, ilgisizlik, ortak konutu terk etme veya aile yükümlülüklerini yerine getirmeme gibi iddialar varsa bunların ispat durumu kusur belirlemesini etkileyebilir.

Aldatılan eşin evlilik içinde bazı kusurlu davranışlarının bulunması, manevi tazminat talebinin her durumda reddedileceği anlamına gelmez. Buna karşılık tarafların eşit kusurlu kabul edilmesi veya tazminat isteyen tarafın daha ağır kusurlu bulunması, talebin sonucu üzerinde belirleyici olabilir.

Mahkemenin kusur değerlendirmesi, tarafların ileri sürdükleri vakıalarla ve bu vakıaları destekleyen delillerle sınırlı olarak şekillenir. Dilekçelerde açıkça ileri sürülmeyen veya ispatlanamayan davranışların kusur belirlemesinde dikkate alınması mümkün olmayabilir.

Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?

Boşanmada manevi tazminat için kanunda sabit bir tarife veya her aldatma olayı için uygulanacak standart bir tutar bulunmamaktadır. Talep edilen miktar ile mahkemenin uygun bulduğu miktar aynı olmayabilir.

Mahkeme tazminat miktarını belirlerken somut olayın özelliklerine göre şu unsurları değerlendirebilir:

  • Sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışın niteliği ve ağırlığı,
  • Davranışın devam ettiği süre ve gerçekleşme biçimi,
  • Olayın talepte bulunan eş üzerindeki manevi etkisi,
  • Eşlerin kusur oranları,
  • Tarafların sosyal ve ekonomik durumları,
  • Paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkesi,
  • Hükmedilecek tutarın zenginleşme aracı oluşturmaması.

Manevi tazminatın amacı, zarar gören eşin tüm üzüntüsünü matematiksel biçimde ölçmek veya kusurlu eşi ekonomik olarak cezalandırmak değildir. Hâkim, kişilik hakkına yapılan saldırının ağırlığıyla orantılı ve hakkaniyete uygun bir miktar belirlemeye çalışır.

Tazminat Boşanma Davasıyla Birlikte mi İstenmelidir?

Maddi ve manevi tazminat talepleri boşanma davası içinde ileri sürülebilir. Boşanmanın fer’î niteliğindeki bu talepler hakkında hüküm kurulabilmesi için talebin açıkça belirtilmesi önemlidir. Hâkim, manevi tazminata tarafın talebi olmadan kendiliğinden karar vermez.

Tazminat, boşanma davasından ayrı bir davayla da talep edilebilir. Türk Medeni Kanunu’nun 178. maddesine göre evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Boşanma protokolünde veya yargılama sırasında tazminattan feragat edilmesi, taleplerin saklı tutulması ya da tarafların birbirlerini ibra etmesi gibi beyanların sonraki davaya etkisi belgenin içeriğine göre değerlendirilir. Özellikle anlaşmalı boşanma protokollerinde kullanılan ifadelerin hukuki sonuçları dikkatle incelenmelidir.

Aldatılan Eş Üçüncü Kişiden Tazminat İsteyebilir mi?

Aldatılan eşin, eşiyle ilişki yaşayan üçüncü kişiden yalnızca bu ilişki nedeniyle manevi tazminat isteyip isteyemeyeceği geçmişte farklı yargısal değerlendirmelere konu olmuştur. Güncel yaklaşımda, üçüncü kişinin yalnızca evli biriyle duygusal veya cinsel ilişki yaşamasının tek başına aldatılan eşe karşı haksız fiil sorumluluğu doğurmadığı kabul edilmektedir.

Bununla birlikte üçüncü kişinin aldatılan eşe yönelik hakaret, tehdit, özel hayatın gizliliğini ihlal veya kişilik hakkına doğrudan saldırı oluşturan bağımsız bir eylemi varsa bu eylem ayrıca değerlendirilebilir. Böyle bir talep, boşanma nedeniyle eşten istenen manevi tazminattan farklı hukuki şartlara tabidir.

Giresun’da Boşanma ve Manevi Tazminat Davası Nerede Açılır?

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde, belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakabilir. Yer bakımından yetkili mahkeme ise kural olarak eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Taraflardan birinin Giresun’da yaşaması, tek başına her durumda Giresun mahkemelerinin yetkili olduğu sonucunu doğurmaz. Yerleşim yeri, son ortak konut ve birlikte oturma süresi gibi unsurlar somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Aldatma mesajları tek başına manevi tazminat için yeterli midir?

Mesajların içeriği, tarafları, elde edilme yöntemi ve diğer delillerle desteklenip desteklenmediği önemlidir. Mahkeme, tek bir belge yerine çoğu zaman delillerin tamamını birlikte değerlendirir.

Aldatılan eş hem maddi hem manevi tazminat isteyebilir mi?

Kanuni şartların ayrı ayrı oluşması hâlinde maddi ve manevi tazminat birlikte talep edilebilir. Maddi tazminat ile manevi tazminatın koşulları ve koruduğu menfaatler birbirinden farklıdır.

Affedilen aldatma daha sonra tazminat sebebi yapılabilir mi?

Affetme veya en azından hoşgörüyle karşılama olarak değerlendirilen davranışlar kusur ve tazminat incelemesini etkileyebilir. Affetmenin bulunup bulunmadığı; eşlerin beyanları, birlikte yaşamaya devam etmeleri ve olaydan sonraki davranışları dikkate alınarak değerlendirilir.

Aldatılan eşin daha ağır kusuru tazminat talebini etkiler mi?

Evet. TMK m. 174 çerçevesindeki kusur ve diğer koşullar, dosyadaki bütün boşanma olaylarıyla değerlendirilir. Aldatma iddiasının varlığı tek başına her davacı için aynı tazminat sonucunu doğurmaz.

Manevi tazminatın aylık taksit gibi irat biçiminde ödenmesi istenebilir mi?

TMK m. 176’ya göre manevi tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez. Maddi tazminat ve yoksulluk nafakasının ödeme biçimine ilişkin kurallar bundan farklıdır.

Gizlice elde edilen her mesaj mahkemede kullanılabilir mi?

Hayır. Delilin elde edilişinin hukuka uygunluğu ayrıca incelenir. Başkasının hesabına izinsiz girmek veya hukuka aykırı kayıt oluşturmak, ispat amacı bulunsa bile kendiliğinden meşru hâle gelmez.

Sonuç ve Değerlendirme

Aldatılan eş, boşanmaya sebep olan sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar kişilik haklarını zedelemişse manevi tazminat talep edebilir. Ancak tazminat otomatik bir sonuç değildir. Aldatmanın hukuka uygun delillerle ispatlanması, tarafların kusurlarının karşılaştırılması, kişilik hakkına saldırının belirlenmesi ve talebin süresinde ileri sürülmesi gerekir. Boşanma sebebi, delillerin niteliği ve tazminat miktarı her dosyanın koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.

Konuya uygun dilekçe örneği:

Giresun Zina Nedeniyle Boşanma Dilekçesi Örneği

Hukuki kaynaklar ve ilgili hükümler

Uyuşmazlık değerlendirilirken olay ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler ile varsa sonraki değişikliklerin geçiş kuralları birlikte dikkate alınmalıdır.

Bu yazı, Giresun’da bulunan Başusta Hukuk Bürosu tarafından hazırlanmıştır. İşbu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla yazılmış olup, hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına hukuki süreçlerinizi uzman bir avukat aracılığıyla takip etmeniz önerilir.

Boşanma sürecinde mülkiyet uyuşmazlıkları da sıklıkla gündeme gelmektedir. Özellikle konutun paylaşımı veya ev sahibi oğlum oturacak diye kiracıyı çıkarabilir mi gibi sorular, boşanma süreci ile bağlantılı kira hukuku problemlerini de tetikleyebilmektedir.

Bu yazı, Giresun’da bulunan Başusta Hukuk Bürosu tarafından hazırlanmıştır. İşbu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla yazılmış olup, hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına hukuki süreçlerinizi uzman bir avukat aracılığıyla takip etmeniz önerilir.

İlgili faaliyet alanı: Aile hukuku.

Mobil sürümden çık