Son güncelleme tarihi:
Hakaret suçunda ön ödeme, kanunda belirtilen koşullarda şüphelinin kendisine bildirilen tutarı ve giderleri süresinde ödemesiyle kamu davasının açılmasını önleyen bir kurumdur. Dava aşamasında uygulanabildiği hâllerde ise düşme kararı verilebilir. Ödeme yapılmaması, tek başına mahkûmiyet anlamına gelmez; soruşturma veya yargılama kendi kurallarına göre devam eder.
Giresun’da yüz yüze tartışma, WhatsApp mesajı veya sosyal medya paylaşımı nedeniyle yapılan şikâyetlerde önce fiilin hakaret oluşturup oluşturmadığı incelenir. Ardından suçun niteliği, ön ödeme kapsamı ve varsa kanuni engeller değerlendirilir. Her rahatsız edici sözün hakaret olduğu veya her hakaret dosyasının aynı şekilde sonuçlanacağı söylenemez.
Hakaret suçunda güncel ön ödeme kapsamı
25 Aralık 2025’te yayımlanan 7571 sayılı Kanun ile TCK’nin 75. maddesindeki kapsam değiştirilmiştir. Güncel düzenlemede TCK’nin 125. maddesindeki hakaret suçu, üçüncü fıkranın kamu görevlisine görevinden dolayı hakareti düzenleyen (a) bendi hariç olmak üzere ön ödeme kapsamındadır. Bu nedenle kurumun yalnızca telefon, mesaj veya sosyal medya yoluyla işlenen hakarete uygulanabildiğini söylemek güncel kapsamı eksik aktarır. [1][2][3]
Yüz yüze işlenen hakaret de koşulları varsa bu çerçevede incelenebilir. Alenen işlenme veya diğer nitelikli hâller ise suçun değerlendirilmesini ve hesaplamayı etkileyebilir. Bununla birlikte ön ödeme imkânının varlığı, fiilin suç oluşturup oluşturmadığının araştırılmasını gereksiz kılmaz.
Bu açıklamalar TCK’nin 125. maddesi kapsamındaki hakarete ilişkindir. Başka kanun maddelerinde ayrıca düzenlenen suçlara, yalnızca günlük dilde “hakaret” denildiği için aynı sonuç uygulanamaz.
Kamu görevlisine hakaret neden ayrı değerlendirilir
TCK’nin 125/3-a maddesi, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakareti düzenler ve bu hâl ön ödeme kapsamının dışında tutulmuştur. Mağdurun kamu görevlisi olması tek başına yeterli değildir; söz ile yerine getirilen görev arasındaki bağ da incelenir. Özel bir tartışma ile görevin yapılması nedeniyle yöneltilen söz aynı hukuki değerlendirmeye tabi olmayabilir. [1][2]
Görev nedeniyle kamu görevlisine hakarette şikâyet koşulu da farklıdır. Bu nedenle “şikâyet geri çekilirse bütün dosyalar kapanır” veya “para ödenirse her hakaret davası sona erer” biçimindeki genellemeler kullanılmamalıdır.
Ön ödeme tebligatı geldiğinde ne yapılmalı
Savcılıktan gelen belgede dosya numarası, isnat edilen fiil, ödeme tutarı, giderler, süre ve ödeme yöntemi kontrol edilmelidir. Tebligatın hangi tarihte hukuken yapılmış sayıldığı belirlenerek süre hesaplanmalıdır. İşlem yalnızca banka dekontu üzerinden değil, savcılık dosyası ve tebligatla birlikte takip edilmelidir.
TCK’nin 75. maddesine göre soruşturma aşamasında yapılan tebliğ üzerine tutarın giderlerle birlikte on gün içinde ödenmesi hâlinde kamu davası açılmaz. Ödeme belgesinin ilgili dosyayla doğru şekilde ilişkilendirilmesi ve son kararın takip edilmesi önemlidir. Süre, şikâyet tarihinden veya ifadenin alındığı günden kendiliğinden başlatılmaz. [1]
Ödeme düşünülmeden önce isnadın kapsamı da incelenmelidir. Sözün hakaret sayılmadığı, mesajın kişiye ait olmadığı, şikâyetin süresinde yapılmadığı veya başka bir hukuki neden bulunduğu savunulabilir. Ön ödeme teklifi gelmiş olması, bu tartışmaların tamamının kesin biçimde çözüldüğünü göstermez.
Ön ödeme tutarı nasıl belirlenir
Tutar, TCK’nin 75. maddesindeki hesap kuralları, uygulanacak suç hükmü ve dosyanın özellikleri dikkate alınarak belirlenir. Soruşturma veya yargılama giderleri de hesaba dâhil olabilir. Suç tarihi ve uygulanacak lehe kanun değerlendirmesi, eski dosyalarda ayrıca önem taşır. [1]
Kanundaki hapis cezası hesabı için her gün karşılığı yüz Türk lirası kuralı ile adli para cezasına ilişkin hesap hükümleri birbirine karıştırılmamalıdır. İnternette görülen tek bir rakam, bütün hakaret dosyalarına uygulanabilecek sabit bir tarife değildir. Dosya için tebliğ edilen miktar ve hesaplamanın hukuki dayanağı kontrol edilmelidir.
Ön ödeme taksitle yapılabilir mi
Failin on günlük süre içinde talep etmesi koşuluyla, kanunda belirlenen tutarın birer ay ara ile üç eşit taksitte ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Bu nedenle taksit imkânından yararlanmak isteyen kişi, talebini süresinde dosyaya sunmalıdır. Kendi belirlediği tutarları aralıklı yatırmak, usulüne uygun taksit kararı yerine geçmez. [1]
Taksitlerden birinin süresinde ödenmemesi hâlinde ön ödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir. Ödeme güçlüğü yaşanabileceği düşünülüyorsa, tebligat alındığında süre ve başvuru birlikte değerlendirilmelidir.
Ön ödeme yapılmazsa ceza davası açılır mı
Ön ödeme yapılmaması veya geçersiz kalması hâlinde soruşturma devam eder. Kamu davası açılması için kanuni koşulların ve yeterli şüphenin bulunması gerekir. Ödenmeyen teklif, suçun işlendiğini kesinleştiren bir mahkeme kararı değildir.
Örneğin dosyadaki sözün eleştiri sınırında kalması, mesajı gönderenin belirlenememesi veya geçerli şikâyet koşulunun bulunmaması farklı kararlar doğurabilir. Dava açılırsa mahkeme delilleri ve savunmaları değerlendirir. Sonuç beraat, mahkûmiyet veya dosyaya uygun başka bir karar olabilir.
Ön ödeme yapılmadan kapsam içindeki suç için dava açılmışsa veya fiilin hukuki niteliği yargılama sırasında kapsama giren bir suça dönüşmüşse, TCK’nin 75/2 ve 75/3 hükümleri gündeme gelebilir. Kanuni şartlarda ödeme yapılması hâlinde mahkeme düşme kararı verebilir. [1]
Ön ödeme ile uzlaştırma aynı şey midir
Ön ödeme, bildirilen tutarın kamuya ödenmesine bağlı bir kurumdur; mağdurla tazminat pazarlığı yapılmasını veya mağdurun ödemeyi kabul etmesini esas almaz. Uzlaştırma ise ayrı usul ve kapsam kurallarına bağlıdır. 7571 sayılı Kanun ile CMK’nin 253. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca TCK’nin 125. maddesindeki hakaret, güncel kural olarak uzlaştırma kapsamı dışındadır. [2]
Eski dosyalarda ise suç tarihi, soruşturma veya kovuşturma aşaması ve geçiş hükümleri birlikte incelenmelidir. Özellikle değişikliğin yürürlük tarihinde uzlaşmanın zaten sağlandığı dosyalar için CMK geçici 8. maddede özel düzenleme vardır. Önceki kanun değişiklikleri ve Anayasa Mahkemesi kararları da dosyanın tarihine göre önem taşıyabilir. “Bütün eski dosyalar kendiliğinden kapanır” sonucu çıkarılamaz. [2][5]
Ödeme yapılınca sicil ve tazminat hakkı ne olur
Ön ödeme üzerine verilen kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı bir mahkûmiyet kararı değildir. Bununla birlikte kararlar tamamen kayıtsız da kalmaz; TCK’nin 75. maddesi bu kararların özel bir sisteme kaydedilmesini düzenler. Kanuni tekrar hükümleri nedeniyle geçmiş ön ödeme kayıtları sonraki dosyayı etkileyebilir. [1]
Ön ödeme tutarı mağdura ödenen manevi tazminat değildir. TCK’nin 75/5. maddesine göre ön ödeme nedeniyle kamu davası açılmaması veya ortadan kalkması, kişisel hakkın istenmesine ilişkin hükümleri etkilemez. Mağdurun tazminat talebi, koşulları ve ilgili süreler çerçevesinde ayrıca değerlendirilebilir. Tazminatın miktarı da ön ödeme tutarına otomatik olarak eşit olmaz. [1]
Giresun’da hakaret şikâyeti ve delillerin korunması
Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir. Giresun’da gerçekleşen olay için yetkili soruşturma makamı, olay yeri ve ilgili yetki kuralları üzerinden belirlenir. İnternet yoluyla işlenen fiillerde tarafların farklı şehirlerde olması ayrıca değerlendirme gerektirebilir.
Mesajlar, kullanıcı bilgileri, bağlantılar, tarih ve saat kayıtları saklanmalıdır. Ekran görüntüsünün yanında konuşmanın bütünü ve özgün cihazdaki kayıt da önemlidir. Yüz yüze olaylarda tanık bilgileri belirlenmelidir; delil elde etmek için başkasının hesabına izinsiz girilmemelidir.
Şikâyete bağlı hakarette kural olarak fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık süre dikkate alınır. Güncel düzenlemede fiilden itibaren iki yıllık üst sınır da bulunur; eski dosyalara ilişkin geçiş hükümleri ayrıca incelenir. Bu süreler ön ödeme tebligatındaki on günlük ödeme süresinden farklıdır. [1][4]
Sık sorulan sorular
WhatsApp üzerinden hakarette ön ödeme uygulanabilir mi?
TCK’nin 125. maddesi kapsamında ve kanuni şartlar varsa uygulanabilir. Mesajın varlığı tek başına yeterli değildir; içerik, gönderen, suçun niteliği ve varsa kapsam dışı hâller incelenir.
Mağdur ön ödemeyi kabul etmezse dava açılır mı?
Ön ödeme mağdurun kabulüne bağlı bir uzlaşma değildir. Kapsam ve ödeme şartları oluştuğunda hukuki sonuç kanuna göre belirlenir. Mağdurun ayrı tazminat hakkı ise ayrıca değerlendirilebilir.
Ön ödeme yaptım ama aynı olayda başka suç da var?
Hakaret için yapılan ödeme, tehdit veya başka bir suç isnadını kendiliğinden sona erdirmez. Her suçun kapsamı ve usulü ayrıca değerlendirilir.
Her yeni hakaret dosyasında tekrar ön ödeme yapılabilir mi?
Bu sonuç garanti değildir. Kanundaki tekrar sınırlamaları ve önceki kararlar araştırılmalıdır; geçmiş kayıtlar yeni dosyada uygulanacak yolu etkileyebilir.
Giresun’da hakaret nedeniyle ön ödeme bildirimi alındığında, güncel kapsam ve somut suçlama önce birlikte kontrol edilmelidir. Tebligat tarihi, savunma nedenleri ve ödeme veya taksit seçeneği, dosyadaki süre dolmadan değerlendirilmelidir.
Hukuki dayanaklar ve kaynaklar
- [1] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, özellikle m. 7, 73, 75, 125, 129 ve 131
- [2] 7571 sayılı Kanun, m. 16, 24 ve 26, TBMM kabul metni
- [3] TBMM, 7571 sayılı Kanunun yayım bilgileri, 25 Aralık 2025, Resmî Gazete 33118
- [4] 7531 sayılı Kanun, şikâyet süresi ve önceki kapsam değişikliği, Resmî Gazete 14 Kasım 2024
- [5] Anayasa Mahkemesi, E. 2024/197, K. 2025/86, önceki geçiş düzenlemelerinin değerlendirilmesi
Bu yazı, Giresun’da bulunan Başusta Hukuk Bürosu tarafından hazırlanmıştır. İşbu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla yazılmış olup, hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına hukuki süreçlerinizi uzman bir avukat aracılığıyla takip etmeniz önerilir.