Son güncelleme tarihi:
Yemek, yol, bonus, sosyal yardım ve benzeri menfaatler iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya yerleşmiş işyeri uygulamasından kaynaklanabilir.
Başlıca Yan Haklar
Yemek, yol, servis, yakacak yardımı, ikramiye, bonus, özel sağlık sigortası, eğitim yardımı ve çeşitli sosyal menfaatler bu kapsamda değerlendirilebilir.
İşyeri Uygulaması Nedir?
Bir menfaat düzenli ve genel biçimde uygulanarak şartlarına göre çalışma koşulunun parçasına dönüşebilir.
2026 Genel Kesinti Yapısı
Normal nakit ücret niteliğindeki yan hakta genel oranlar:
| SGK | %14 |
| İşsizlik | %1 |
| Gelir vergisi | %15 / %20 / %27 / %35 / %40 |
| Damga vergisi | %0,759 |
Ancak yemek, ulaşım, ayni yardım ve kanunda özel istisnası bulunan menfaatlerde farklı sonuçlar doğabilir.
İşçilik Alacakları İçin Hesaplama Seçenekleri
Farklı alacak kalemleri için işçilik alacakları hesaplama seçeneklerini inceleyebilirsiniz. Araçtaki seçenekler bütün yan hak türlerini kapsamayabilir.
Yemek, ulaşım, ayni yardım ve özel sigorta katkılarında güncel kanuni istisna ve limitler ayrıca uygulanmalıdır.
Sonuç
Yan haklarda ödeme türü ve ödeme biçimi vergi sonucunu değiştirebilir. Nakit ödeme için standart ücret oranlarını otomatik biçimde her ayni menfaate uygulamak doğru değildir.
Detaylı bilgi ve hukuki destek için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Konuya uygun dilekçe örneği:
Giresun İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi Örneği
Sıkça Sorulan Sorular
Yan haklar yalnızca yazılı iş sözleşmesinden mi doğar?
Hayır. Kanun, toplu iş sözleşmesi ve şartlarına göre yerleşmiş işyeri uygulaması da hak doğurabilir. Menfaatin nasıl ve hangi koşullarla sağlandığı belgeler üzerinden incelenir.
Tek seferlik yardım otomatik olarak sürekli işyeri uygulaması olur mu?
Her tek seferlik ödeme sürekli hak doğurmaz. Ödemenin tekrarı, kapsamı, işverenin beyanı ve çalışanlarda oluşan haklı beklenti gibi unsurlar birlikte değerlendirilir.
İşveren yemek veya servis hakkını tek taraflı kaldırabilir mi?
Değişikliğin esaslı çalışma koşulu değişikliği olup olmadığı belirlenmelidir. İş Kanunu m. 22 kapsamındaki değişikliklerde yazılı bildirim ve işçinin yazılı kabulü güvenceleri önem taşır.
Esaslı değişiklik bildirimine sessiz kalmak kabul sayılır mı?
İş Kanunu m. 22 kapsamındaki değişiklik, işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmezse işçiyi bağlamaz. Her uygulamanın bu madde kapsamına girip girmediği ayrıca değerlendirilir.
Aynı yan hakkın bazı çalışanlara verilmemesi her durumda hukuka aykırı mıdır?
İşin niteliği, sözleşmeler ve nesnel nedenler önemlidir. İş Kanunu m. 5’teki eşit davranma ve ayrımcılık yasağı çerçevesinde, farklılığın hukuken haklı bir dayanağı olup olmadığı incelenir.
Ayni yardım ile nakit yardımın kesintileri aynı mıdır?
Hayır. Yardımın türü, ödeme biçimi, tutarı ve dönemi vergi ile sosyal güvenlik istisnalarını etkiler. Bütün yan haklara tek bir prim veya vergi oranı uygulanmamalıdır.
Hukuki kaynaklar ve ilgili hükümler
- 4857 sayılı İş Kanunu — m. 5, 22 ve 32: Eşit davranma, esaslı değişiklik ve ücret niteliğindeki menfaatler.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 401 ve 405: Ücretin belirlenmesi ve ikramiye.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m. 80: Yardım ve ücret eklerinde prim matrahının kapsamı.
Uyuşmazlık değerlendirilirken olay ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler ile varsa sonraki değişikliklerin geçiş kuralları birlikte dikkate alınmalıdır.
Yazıda kullanılan dönem verileri: Gelir İdaresi Başkanlığı: ücret gelirleri için 2026 gelir vergisi tarifesi. Ödeme ve fesih tarihine göre geçerli dönem ayrıca belirlenmelidir.
İlgili hukuk yazıları ve kaynaklar
Bu yazı, Giresun’da bulunan Başusta Hukuk Bürosu tarafından hazırlanmıştır. İşbu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla yazılmış olup, hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına hukuki süreçlerinizi uzman bir avukat aracılığıyla takip etmeniz önerilir.