Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davası ve Şartları

Son güncelleme tarihi: 25 Ekim 2026

Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası Nedir?

Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası, eşlerden birinde bulunan rahatsızlığın evlilik birliğini sürdürülemez hale getirmesi durumunda açılabilen özel bir boşanma yoludur. Bir eşte psikiyatrik rahatsızlığın bulunması tek başına akıl hastalığı sebebiyle boşanma kararı verilmesi için yeterli değildir; Türk Medeni Kanunu’nun 165. maddesi bu durumu belirli şartlara bağlamıştır. Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası sürecinde mahkeme, tıbbi verileri ve yasal kriterleri birlikte ele alır.

Hastalığın ortak hayatı diğer eş açısından çekilmez hâle getirmesi ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi gerekir.

Hukuki süreçlerde farklı boşanma nedenleri hakkında detaylı bilgi edinmek için türk hukukunda boşanma sebepleri yazımızı inceleyebilirsiniz.

Hukuki düzenlemelerin resmi metinlerine ulaşmak için Mevzuat Bilgi Sistemi incelemesi yapılabilir.

TMK 165 Kapsamında Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası Şartları

Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açılırken Türk Medeni Kanunu m. 165 hükmünde belirtilen kuralların eksiksiz olarak sağlanması beklenir.

Türk Medeni Kanunu’nun 165. maddesine göre eşlerden biri akıl hastası olur ve bu nedenle ortak hayat diğer eş açısından çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi şartıyla diğer eş boşanma davası açabilir.

Bu düzenlemede üç unsur öne çıkar:

1. Eşte akıl hastalığının bulunması,
2. hastalık nedeniyle ortak hayatın diğer eş açısından çekilmez hâle gelmesi,
3. hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi.

Her Psikiyatrik Hastalık Boşanma Sebebi midir?

Hayır. Bir kişinin psikiyatri tedavisi görüyor olması veya psikolojik bir rahatsızlığının bulunması tek başına TMK m. 165 kapsamında boşanma sebebi değildir.

Tanının adı kadar hastalığın niteliği, seyri, ortak hayat üzerindeki etkileri ve sağlık kurulu değerlendirmesi önem taşır.

Ortak Hayatın Çekilmez Hâle Gelmesi

TMK m. 165 hastalığın varlığını tek başına yeterli görmez. Hastalığın ortak yaşamı diğer eş açısından çekilmez hâle getirmiş olması gerekir.

Mahkeme hastalığın evlilik ilişkisine somut etkilerini değerlendirir.

Resmî Sağlık Kurulu Raporu Neden Gereklidir?

Hastalığın geçmesine olanak bulunup bulunmadığı tıbbi uzmanlık gerektiren bir konudur. Kanun bu nedenle resmî sağlık kurulu raporunu açık bir şart olarak düzenlemiştir.

Eski Tarihli Sağlık Raporu Yeterli Olur mu?

Çok eski bir raporun kişinin güncel sağlık durumunu ve hastalığın iyileşme ihtimalini gösterip göstermediği tartışma konusu olabilir. Yargılama sürecinde TMK m. 165’in şartlarını değerlendirmeye elverişli sağlık kurulu incelemesi önem taşır.

Güncel sağlık kurulu raporu, davanın esası açısından belirleyici bir delil niteliği taşır.

Depresyon Boşanma Sebebi midir?

Depresyon tanısının bulunması tek başına TMK m. 165 kapsamında boşanma sebebi değildir. Bir psikiyatrik tanının varlığı ile Medeni Kanun’daki özel boşanma şartlarının gerçekleşmesi birbirinden farklı konulardır.

Bipolar Bozukluk Boşanma Sebebi midir?

Yalnızca hastalık ismine bakılarak otomatik bir hukuki sonuç verilemez. TMK m. 165 şartları hastalığın somut kişideki seyri dikkate alınarak değerlendirilir.

Şizofreni Otomatik Boşanma Sebebi midir?

Hayır. Belirli bir tanının bulunması mahkemenin kendiliğinden boşanma kararı vermesi anlamına gelmez.

Resmî sağlık kurulu raporu ve ortak hayatın diğer eş açısından çekilmez hâle gelip gelmediği ayrıca değerlendirilir.

Akıl Hastası Eşin Kusurlu Olması Gerekir mi?

Akıl hastalığı sebebiyle boşanmanın hukuki yapısı kusura dayalı boşanma sebeplerinden farklıdır. Hastalığın varlığı kişiye ahlaki veya hukuki kusur yüklenmesi anlamına gelmez.

Hastalık Evlilikten Önce de Varsa Ne Olur?

Hastalığın evlilikten önce mevcut olması bazı olaylarda evlenmenin geçerliliğiyle bağlantılı başka Medeni Kanun hükümlerinin de değerlendirilmesini gerektirebilir. Bu nedenle her somut olay yalnızca TMK m. 165 açısından ele alınmamalı, tüm yasal şartlar ayrı ayrı incelenmelidir.

İspat ve Deliller

Somut olayda;

• resmî sağlık kurulu raporu,
• hastane ve tedavi kayıtları,
• diğer tıbbi belgeler,
• tanık anlatımları,
• ortak hayatın çekilmez hâle geldiğini gösteren olaylara ilişkin deliller,
• diğer hukuka uygun kayıt ve belgeler

önem taşıyabilir.

Dava Açma Süresi Var mı?

TMK m. 165’te TMK m. 162’deki altı aylık ve beş yıllık hak düşürücü sürelere benzer özel bir süre düzenlenmemiştir. Bununla birlikte dava tarihinde kanundaki şartların mevcut olması gerekir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Akıl hastalığı sebebiyle boşanma davasında görevli mahkeme kural olarak aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

TMK m. 168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya tarafların davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Psikolojik Rahatsızlık Boşanma İçin Yeterli midir?

Hayır. Bir psikolojik rahatsızlık veya tanı tek başına TMK m. 165’e göre boşanma için yeterli değildir. Akıl hastalığı nedeniyle ortak hayatın diğer eş için çekilmez hâle gelmesi ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi koşulları birlikte değerlendirilir.

Sağlık Kurulu Raporu Zorunlu mudur?

Hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi TMK m. 165’in açık şartlarından biridir.

Özel Hastane Raporu Yeterli midir?

Kanun resmî sağlık kurulu raporundan söz etmektedir. Yargılama sırasında gerekli raporun kanuna uygun şekilde alınması önemlidir.

Akıl Hastası Eş Boşanmak İstemezse Dava Açılamaz mı?

TMK m. 165 şartlarının gerçekleştiğini ileri süren diğer eş çekişmeli boşanma davası açabilir. Davalının boşanmayı kabul etmemesi davanın açılmasına tek başına engel değildir.

Şizofreni Varsa Mahkeme Kesin Boşar mı?

Hayır. Tanı tek başına yeterli değildir. TMK m. 165’teki bütün yasal koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği incelenir.

Akıl Hastalığında Altı Aylık Dava Süresi Var mı?

TMK m. 165’te bu nitelikte özel bir altı aylık hak düşürücü süre düzenlenmemiştir.

Sonuç

Akıl hastalığı sebebiyle boşanma yalnızca eşlerden birinde psikiyatrik bir tanının bulunmasına dayanmaz. TMK m. 165, ortak hayatın diğer eş açısından çekilmez hâle gelmesini ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesini birlikte aramaktadır.

Bu nedenle hem tıbbi değerlendirme hem de hastalığın evlilik hayatına somut etkileri önem taşır. Her olay kendi sağlık verileri ve delilleri içerisinde değerlendirilmelidir.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki kaynaklar ve ilgili hükümler

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — m. 165 ve 405: Akıl hastalığına dayalı boşanmanın koşulları ve vesayet ayrımı.

Uyuşmazlık değerlendirilirken olay ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler ile varsa sonraki değişikliklerin geçiş kuralları birlikte dikkate alınmalıdır.

Bu yazı, Giresun’da bulunan Başusta Hukuk Bürosu tarafından hazırlanmıştır. İşbu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla yazılmış olup, hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına hukuki süreçlerinizi uzman bir avukat aracılığıyla takip etmeniz önerilir.

İlgili faaliyet alanı: Aile hukuku.