Son güncelleme tarihi:
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu varsa velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki tesisi gibi konularda tam mutabakata vararak evliliği sona erdirmeleridir. Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca, şartların oluşması durumunda evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.Anlaşmalı Boşanma Davası Şartları
Bir boşanma davasının “anlaşmalı” statüsünde görülebilmesi için kanunun aradığı belirli kriterler mevcuttur:- Evliliğin En Az 1 Yıl Sürmüş Olması: Nikah tarihinden itibaren davanın açıldığı tarihe kadar en az 1 yıllık sürenin geçmiş olması zorunludur.
- Eşlerin Birlikte Başvurması veya Kabulü: Eşler davayı ya beraber açmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
- Hakim Huzurunda İrade Beyanı: Tarafların bizzat duruşmaya katılarak, baskı altında kalmadan boşanmak istediklerini hakime beyan etmeleri gerekir.
- Protokolün Uygun Bulunması: Taraflar arasında imzalanan protokolün hakimin denetiminden geçmesi ve onaylanması şarttır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Neleri Kapsar?
Protokol, bu davanın temel taşıdır. Hatalı hazırlanan bir madde, ileride ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Protokolde şu hususların netleştirilmesi gerekir:- Maddi ve Manevi Tazminat: Taraflar birbirlerinden tazminat talep edip etmediklerini belirtmelidir.
- Nafaka Düzenlemeleri: Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakasının miktarı ve artış oranı yazılmalıdır.
- Çocukların Velayeti: Çocukların kimin yanında kalacağı ve diğer eşle hangi günlerde görüşeceği, yani kişisel ilişki düzeni, detaylandırılmalıdır.
- Mal Paylaşımı: Evlilik birliği içindeki taşınır ve taşınmaz malların paylaşımı üzerinde anlaşıldığı beyan edilmelidir. Ancak bu konuda anlaşma sağlanamaması halinde boşanmanın çabuk sonuçlanması adına mal paylaşımı protokol dışında bırakılabilir ve sonradan ayrı dava yoluna gidilebilir.
Duruşma Süreci ve Hakim Kararı
Halk arasında “tek celsede boşanma” olarak bilinen bu süreçte, tarafların vekili olsa dahi duruşma günü mahkemede hazır bulunmaları esastır. Hakim, tarafların iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmelidir. Eğer protokolde çocukların menfaatine aykırı bir durum tespit edilirse, hakim bu maddelerde değişiklik yapılmasını isteyebilir.Görevli ve Yetkili Mahkeme
Anlaşmalı boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi‘dir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemeleri aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetki konusunda eşlerden birinin yerleşim yeri veya boşanmadan önce son 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi tercih edilebilir. Ancak anlaşmalı davalarda yetki itirazı yapılmadığı sürece Türkiye’nin herhangi bir yerindeki aile mahkemesinde dava görülmesi mümkündür.Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma davası ne kadar sürer?
Eksiksiz bir dosya ve protokol ile genellikle davanın açılmasından sonraki 1 ila 3 ay içerisinde duruşma günü verilir ve karar çıkar.Duruşmaya gitmek zorunda mıyım?
Evet. Kanun gereği hakim, tarafları bizzat dinlemekle yükümlüdür. Avukatınız olsa dahi iradenizi mahkemede sözlü olarak beyan etmelisiniz.Protokolden vazgeçebilir miyim?
Karar kesinleşinceye kadar her aşamada anlaşmalı boşanma iradesinden dönmek mümkündür. Bu durumda dava çekişmeli boşanma davasına evrilebilir.Bir yıllık evlilik şartı anlaşmalı boşanmada neden önemlidir?
TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Daha kısa evlilikte çekişmeli boşanmanın koşulları ayrı değerlendirilir.
Hâkim tarafların hazırladığı protokolü aynen kabul etmek zorunda mıdır?
Hayır. Hâkim tarafların iradelerini serbestçe açıkladığına kanaat getirmeli, mali sonuçlar ve çocuklarla ilgili düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Gerekli değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi gerekir.
Protokolde mal paylaşımından söz edilmemesi bütün haklardan vazgeçildiği anlamına gelir mi?
Her durumda değil. Protokolün açık ifadeleri, taleplerin kapsamı ve varsa feragat beyanı birlikte yorumlanır. Mal rejimi ve ziynet gibi konuların belirsiz bırakılmaması önemlidir.
Sonuç
Anlaşmalı boşanma, doğru yönetildiğinde tarafların hayatlarına yeni bir sayfa açmalarını hızlandıran etkili bir yoldur. Ancak protokoldeki teknik bir eksiklik, örneğin nafaka artış oranının yazılmaması veya velayet detaylarının belirsizliği, yıllar sonra yeni davalarla karşılaşmanıza neden olabilir. Bu nedenle sürecin en başından itibaren profesyonel bir destekle ilerlemek, ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkların önüne geçer. Detaylı bilgi ve hukuki destek için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.Konuya uygun dilekçe örneği:
Hukuki kaynaklar ve ilgili hükümler
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — m. 166/3, 169 ve 182: Anlaşmalı boşanma, geçici önlemler ve çocukla ilgili düzenleme.
Uyuşmazlık değerlendirilirken olay ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler ile varsa sonraki değişikliklerin geçiş kuralları birlikte dikkate alınmalıdır.
“Bu yazı, Giresun’da bulunan Başusta Hukuk Bürosu tarafından hazırlanmıştır. İşbu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla yazılmış olup, hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına hukuki süreçlerinizi uzman bir avukat aracılığıyla takip etmeniz önerilir.”İlgili faaliyet alanı: Aile hukuku.