Av. Salİh BAŞUSTAOĞLU

İş Kazası Nedir? İş Kazası Tazminat Davası Nasıl Açılır?

Son güncelleme tarihi:

İş Kazası Nedir?

5510 sayılı Kanun kapsamında iş kazası, kanunda belirtilen hâllerden birinde meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen zarara uğratan olaydır.

SGK’nın güncel açıklamasına göre başlıca hâller şunlardır:

  • Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olay,
  • İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelen olay,
  • İşçinin görevle başka yere gönderildiği sırada meydana gelen olay,
  • Emziren kadın işçinin süt izni sırasında meydana gelen olay,
  • İşverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen olay.

İşyerindeki Her Kaza İş Kazası mıdır?

5510 sayılı Kanun bakımından işyerinde bulunulduğu sırada meydana gelen olaylar geniş biçimde iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak işverenin tazminat sorumluluğu ayrıca;

  • işverenin kusuru,
  • iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri,
  • zarar,
  • olay ile zarar arasındaki illiyet bağı

bakımından incelenir.

Bu nedenle “SGK bakımından iş kazası” ile “işverenin tazminat sorumluluğu” aynı kavram değildir.

Trafik Kazası İş Kazası Sayılabilir mi?

Şartları varsa evet.

Örneğin işveren tarafından sağlanan servis aracıyla işe gidiş veya dönüş sırasında meydana gelen kaza iş kazası kapsamına girebilir.

İşçinin görevli olarak başka bir yere gönderildiği sıradaki trafik kazası da olayın özelliklerine göre iş kazası sayılabilir.

İş Kazası Kaç Gün İçinde SGK’ya Bildirilmelidir?

4/a kapsamındaki işçinin iş kazası işveren tarafından;

  • kolluk kuvvetlerine derhâl,
  • SGK’ya ise kazadan sonraki üç iş günü içinde

bildirilmelidir.

Bu süre takvim günü değil iş günü üzerinden değerlendirilir.

İşveren Kazayı Bildirmezse Ne Olur?

Bildirim yapılmaması olayın gerçekte iş kazası olma niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ancak işveren bakımından idari ve sosyal güvenlik hukuku yönünden sonuçlar doğabilir.

İşçi veya hak sahipleri de olayın iş kazası olduğunun tespiti için gerekli başvuruları yapabilir.

İş Kazasından Sonra Hangi Belgeler Saklanmalıdır?

Özellikle;

  • hastane kayıtları,
  • epikrizler,
  • ameliyat kayıtları,
  • iş kazası tutanağı,
  • kolluk tutanakları,
  • kamera görüntüleri,
  • işyeri eğitim kayıtları,
  • kişisel koruyucu donanım teslim belgeleri,
  • risk değerlendirme belgeleri,
  • tanık bilgileri,
  • olay yeri fotoğraf ve videoları,
  • SGK kayıtları

önem taşıyabilir.

İş Kazasında Geçici İş Göremezlik Ödeneği

İş kazası nedeniyle yetkili hekim veya sağlık kurulu tarafından istirahat verilen sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilir.

SGK’ya göre iş kazasında;

  • yatarak tedavide günlük kazancın yarısı,
  • ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi

oranında geçici iş göremezlik ödeneği uygulanır.

İş kazasında bu ödeme için belirli bir prim günü veya sigortalılık süresi şartı aranmaz.

Sürekli İş Göremezlik Geliri Nedir?

İş kazası sonucunda Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azaldığı tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir.

SGK’nın yaptığı sosyal güvenlik ödemesi ile işverenden talep edilebilecek maddi tazminat aynı şey değildir.

İş Kazası Nedeniyle Hangi Tazminatlar İstenebilir?

Somut olayın koşullarına göre;

Maddi Tazminat

İşçinin çalışma gücü kaybından kaynaklanan ekonomik zararlar talep konusu olabilir.

Hesaplamada genellikle;

  • işçinin yaşı,
  • ücreti,
  • kusur oranları,
  • sürekli iş göremezlik oranı,
  • çalışma ve yaşam süresi,
  • SGK tarafından karşılanan zararlar

gibi birçok unsur dikkate alınır.

Manevi Tazminat

Kaza nedeniyle bedensel veya ruhsal bütünlüğü zarar gören işçi şartları varsa manevi tazminat talep edebilir.

Ölüm Hâlinde Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

İşçinin iş kazasında hayatını kaybetmesi hâlinde destekten yoksun kalan kişiler şartları varsa maddi tazminat talep edebilir.

Ayrıca yakınlar bakımından manevi tazminat da gündeme gelebilir.

SGK yönünden de iş kazası sonucu ölüm hâlinde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanabilmekte ve bunun için asgari prim günü şartı aranmamaktadır.

İş Kazasında Kusur Nasıl Belirlenir?

Mahkeme, olayın meydana gelmesinde;

  • işverenin,
  • işçinin,
  • üçüncü kişinin

kusurunu değerlendirebilir.

İşverenin;

  • risk değerlendirmesi yapıp yapmadığı,
  • gerekli eğitimi verip vermediği,
  • koruyucu ekipman sağlayıp sağlamadığı,
  • denetim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği,
  • güvenli çalışma sistemi oluşturup oluşturmadığı

incelenebilir.

İşçinin Kusurlu Olması Davayı Engeller mi?

Her zaman engellemez.

İşçinin kusuru bulunması tazminat miktarını etkileyebilir. Olayın meydana gelmesinde işverenin de kusuru bulunuyorsa kusur oranlarına göre sorumluluk değerlendirilebilir.

İş Kazası Davasında Arabuluculuk Zorunlu mudur?

Hayır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’na göre iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır.

Bu nokta diğer işçi alacaklarından önemli biçimde ayrılır.

Görevli Mahkeme Hangisidir?

İş kazasından kaynaklanan işçi-işveren tazminat uyuşmazlıklarında kural olarak iş mahkemeleri görevlidir.

İş Kazası Tazminat Davasında Zamanaşımı

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerinde olayın hukuki niteliğine göre zamanaşımı ayrıca değerlendirilmelidir.

Uygulamada genel olarak 10 yıllık zamanaşımı önemli olmakla birlikte, olay aynı zamanda ceza kanunları bakımından suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresinin uygulanması gibi özel durumlar gündeme gelebilir.

Bu nedenle iş kazalarında süre hesabının somut olay üzerinden yapılması gerekir.

İş Kazasının Tespiti Davası Nedir?

SGK’nın olayın iş kazası olduğunu kabul etmemesi hâlinde olayın iş kazası niteliğinin tespiti ayrı bir uyuşmazlık konusu olabilir.

Tazminat davasının sonucunu etkileyebileceği için sosyal güvenlik boyutunun doğru şekilde tamamlanması önemlidir.

İş Kazasında Ölüm Hâlinde Hak Sahipleri Ne Yapabilir?

Hak sahipleri;

  • SGK ölüm gelirine,
  • destekten yoksun kalma tazminatına,
  • şartlarına göre manevi tazminata,
  • cenaze ödeneğine

ilişkin hakları değerlendirebilir.

SGK, iş kazası sonucu ölüm hâlinde hak sahiplerine ölüm geliri bağlanması için yaş veya asgari prim günü şartı bulunmadığını belirtmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşe ilk başladığım gün kaza geçirirsem iş kazası sayılır mı?

Şartları varsa evet. İş kazası sigortası bakımından uzun bir prim süresi şartı bulunmaz.

İşveren kazayı SGK’ya bildirmedi. Hakkımı kaybeder miyim?

Bildirimin yapılmamış olması tek başına olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz.

İş kazası davasında arabulucuya gitmek gerekir mi?

İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk uygulanmaz.

Maluliyet oranını özel hastane raporu belirler mi?

Sosyal güvenlik bakımından nihai değerlendirme SGK’nın yetkili sağlık kurulları tarafından yapılır.

İş kazası nedeniyle hangi zararlar talep edilebilir?

Bedensel zarar hâlinde tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar gündeme gelebilir. Manevi tazminat ise olayın özellikleri ve TBK m. 56’daki koşullarla değerlendirilir.

İş kazasında işçi ölürse yakınları talepte bulunabilir mi?

Ölüm hâlinde cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma zararları ile şartları varsa yakınların manevi tazminat talepleri gündeme gelebilir. Mirasçı olmak ile destekten yoksun kalan kişi olmak her durumda aynı değildir.

Sonuç

İş kazası sonrasında yalnız tıbbi tedavinin değil, olayın hukuki ve sosyal güvenlik boyutunun da zamanında takip edilmesi önemlidir. Kazanın bildirimi, delillerin korunması, kusur ve iş göremezlik oranının belirlenmesi tazminat sürecinin temel unsurlarıdır.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

Konuya uygun dilekçe örneği:

Giresun İş Kazası Maddi ve Manevi Tazminat Dilekçesi

Hukuki kaynaklar ve ilgili hükümler

Uyuşmazlık değerlendirilirken olay ve işlem tarihinde yürürlükte olan hükümler ile varsa sonraki değişikliklerin geçiş kuralları birlikte dikkate alınmalıdır.

İlgili hukuk yazıları ve kaynaklar

Bu yazı, Giresun’da bulunan Başusta Hukuk Bürosu tarafından hazırlanmıştır. İşbu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla yazılmış olup, hiçbir şekilde hukuki tavsiye veya danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Hak kaybına uğramamak adına hukuki süreçlerinizi uzman bir avukat aracılığıyla takip etmeniz önerilir.

Post Views: 52

Yazar:
Giresun Barosu’na kayıtlı avukat · Baro Sicil No: 816